1. AMAÇ

Mesleki Yeterlilik sınavlarının ilgili standartlara göre bir sistem dahilinde gerçekleştirilmesidir.

2. KAPSAM

ÜSTAT Akreditasyon kapsamı dahilinde olan bütün sınavları kapsar.

3. SORUMLULAR

Bu prosedür gereklerinin sınavlarda uygulanmasından Personel Belgelendirme Birim Çalışanları sorumludur.

4. UYGULAMA

4.1 Sınav Yapma

ÜSTAT, sınavlarda görev alacak personeller için,sınav alanlarında ve bu alanlara ulaşım desteği sağlamada gerekli tüm iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasından ve uygulanmasından sorumludur. ÜSTAT sınav kurallarına ek olarak sınav alanında bulunan adayları ve diğer kişileri sınav alanlarında uyulması gereken iş sağlığı ve güvenliği kuralları, acil durum prosedürleri ve sınav esnasında oluşabilecek risklere ilişkin konularda bilgilendirir.

ÜSTAT ilgili mevzuat doğrultusunda iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alındığını, MYK tarafından belirlenen kurallara uyulduğunu ve ulusal yeterlilik(ler)te yer alan şartların sağlandığını sınav başlangıç saatinden en az 1 saat önce Değerlendirici tarafından “Sınav Yeri Kontrol Listesi” ile kontrol edilir ve sınav alanlarının uygunluğu “Sınav Yeri Kontrol Listesi” ne kayıt edilir. Sınav alanının değerlendirmesi, teorik ve her yeterlilikte performans sınavları için ayrı ayrı yapılır.

ÜSTAT yetkilendirme kapsamında yer alan her ulusal yeterliliğin teorik ve performans sınavı için gereken asgari sınav gerecinin en az 3 katı kadar kendine ait, program komitesince onaylanmış sınav sorusu, mülakat sorusu, sınav senaryosu, iş emri vb. sınav gerecini bulundurmaktadır ve bu gereçler ulusal yeterliliklerdeki başarım ölçütlerinin her birini kapsamaktadır. Bu amaçla her sorunun tek tek işlendiği bir soru bankası yazılımı kullanılmaktadır.

Oluşturulan soru havuzundaki toplam soru sayısı ulusal yeterliliğin her bir birimi için ilgili birimde belirtilen asgari sınav soru sayısının 3 katıdır. Art arda yapılacak 3 sınavın tamamında oluşturulacak kitapçıklar arasında %20’nin üzerinde benzerlik olmayacak şekilde soru seçilir ve her kitapçık ulusal yeterlilik birimindeki her başarım ölçütünü ölçecek şekilde oluşturulur. Kullanılan soru bankası yazılımı sorular ve kitapçıklarla ilgili sınav başına veya genel raporlama yapma niteliğine haizdir.

Soruların zorluk derecesinin takibi, doğru cevaplanma sıklığı, boş bırakılma sıklığı, şık bazında cevaplanma sıklığı gibi ölçme ve değerlendirme ölçütleri dikkate alınarak performans izlemesi yapılmaktadır. Performans izlemesi sonucunda soru bankasında revizyon ihtiyacı olan sorular takip edilmektedir. Sınavlarda kullanılan kitapçıkların cevap anahtarlarında da doğru cevap şıklarının eşit dağıldığı kullanılan soru bankası yazılımı ile garanti altına alınmaktadır.

Sınav alanları içerisinde; ilgili sınava kaydedilmiş adaylar, sınav görevlileri (değerlendirici, gözetmen ve iç doğrulayıcılar) ve denetim ekibi dışında kimse bulunamaz. Sınava katılan adaylara sınav süresince dışardan müdahale olmaması ve sınav sırasını bekleyen adayların kopya almasının engellenmesi için sınav alanı işaret ve işaretçiler yardımı ile diğer alanlardan ayrılır. Uyarı levhaları ile desteklenir. Sınavların gerçekleşeceği alanların adayların sınav performansını olumsuz etkilemeyecek koşullara sahip olması ve ergonomi açısından uygunluğu sağlanır. Bu kapsamda adaylara tahsis edilmiş sıra, masa, sandalye, ekipman, tezgah, vb. sınav gereçleri ile sınav alanı koşulları (ses, ışıklandırma, havalandırma, vb.) sınav gerçekleştirmeye elverişli uygundur. Gerekli kontroller Değerlendiriciler tarafından yapılır.  Tüm sınav alanlarında görülebilir boyutlarda ÜSTAT logosu ile akreditasyon ve yetkilendirme markalarını içeren görünürlük materyali (kırlangıç bayrak, branda, bez afiş, tabela, adayın üzerine yapıştırılabilen tak-sök materyaller, vb.) bulundurulur.

Adayların ve denetim ekiplerinin sınav yapılan yeri rahat bulmaları için sınav alanına giden sınav alanı işaret levhaları kullanılır. Sınav başlamadan önce kamera önünde adaylara uymaları gereken sınav kuralları “Sınav Konuşma Metinleri” üzerinden hatırlatılır. Sınav başlangıç ve bitiş saati ile hangi süreler içerisinde ve hangi durumlarda adayların sınavdan çıkabileceği hususları bildirilir. Sınav alanında adayların görebileceği şekilde saat bulundurulur. Saat bulundurulmasına imkân bulunmayan hallerde değerlendirici veya gözetmen sınav süresine göre belli aralıklarla kalan süreyi hatırlatır.

Engelli veya itina gösterilmesi gereken adayların sınava erişimini sağlayacak önlemler alınır:

  • Okuma yazma bilmeyen adaylar ve görme engelli adaylar için soruları okuyacak bir kişi görevlendirilir. Bu adayların sınavları diğer adaylardan ayrı ve tek tek gerçekleştirilir. Soruları okuyan kişi soruları yüksek sesle ve yüzü kameraya dönük olacak şekilde okur.
  • Türkçe bilmeyen adaylar için ilgili ulusal yeterlilikler ve sınav gereçleri yeminli tercüman tarafından tercüme edilir. Teorik ve performansa dayılı sınav süreleri boyunca yeminli tercüman bulundurulur. Tercüman desteği sağlanan kişilerin sınavları diğer gruplardan ayrı olarak gerçekleştirilir.
  • İşitme engelli adayların sınavları yeminli işaret dili tercümanları aracılığıyla gerçekleştirilir.
  • ÜSTAT’ ın yukarıda belirtilenler dışında bir durumla karşılaşması durumunda veya yukarıda belirtilen çözümlerin uygulanmasının mümkün olmadığı hallerde ÜSTAT tarafından yeni bir uygulama yöntemi belirleyebilir, MYK onayını alarak ilgili uygulamayı gerçekleştirebilir. Yeni uygulama yönteminden kaynaklanan ilave düzenlemelerin uygulanması sonucu doğabilecek ek sınav maliyetleri adayın bilgisi dâhilinde ilgili ücret tutarına ilave edilir.

Sınavlar ÜSTAT tarafından “Kamera Talimatı” na uygun olarak kayıt altına alınır. 

Mülakat sınavı bulunan ulusal yeterliliklerde mülakat sınavında kullanılacak proje ile uygulama sınavında kullanılacak proje aynı olabilir.

Gerçek iş ortamında yapılan sınavlarda ise iş kıyafeti, baret ve çelik burunlu ayakkabı sınav öncesinde giyilmiş olabilir. Sınavlarla ilgili meydana gelen değişikliklerin bildirimi işlemleri (sınav yeri, aday, değerlendirici değişiklikleri; sınavların ertelenmesi, kısmen veya tamamen iptali) MYK Portalı üzerinden yapılır. Sınav alanlarında iş sağlığı ve güvenliği açısından gerekli tedbirlerin alınmadığı, sınav gereçlerinin hazır olmadığı, sınavlarda kullanılacak makine ve ekipmanların kontrol, bakım ve kalibrasyonlarının yapılmadığı, vb. durumlarda ÜSTAT ilgili mevzuata göre sınavı iptal etme veya erteleme yetkisine sahiptir. Bu durum Belgelendirme müdürü’ ne ve Aday’ a bildirilir ve bir tutanak ile kayıt altına alınır. Belgelendirme müdürü  tarafından MYK dosya sorumlusuna iletilir ve MYK Web Portal üzerinden gerekli bildirimler yapılır.

Basılı sınav materyali kullanılan sınavlarda teorik sınav soruları, cevap kâğıdı ya da optik form, güvenliği sağlanması koşuluyla cevap anahtarları, mülakat soruları ve ekinde yer alan projeler ile performans sınav soruları/senaryoları kapalı bir şekilde sınav alanına getirilir; sınav başlamadan önce Değerlendirici tarafından adayların huzurunda ve kamera önünde açılır. Ulusal yeterliliklerdeki uygulama zorluklarını gidermek ve uygulama birliğini sağlamak “Teorik Sınav Talimatı”, “Performans Sınav Talimatı” ve “Mülakat Sınav Talimatı” na uygun olarak gerçekleştirilir.

4.1.1 Sınav Yeri (Merkezi)

Sınav merkezleri MYK onayından sonra kullanıma alınabilir. MYK Portalında belirlenen sınav yeri için, Portal’ da otomatik ID numarası atanır. Yetkililerin onayı ile kullanıma alınır. MYK tarafından onay alınmamış sınav yeri Mesleki Yeterlilik belgelendirmelerinde asla kullanılmaz. Onayı alınmış sınav yeri her sınav öncesinde “ Sınav Yeri Kontrol Listesi” ne uygun olarak Değerlendirici (sınav yapıcı) tarafından kontrol edilir. Bu kontrol fiziksel şartları içerir.

Sınav yeri “İç Doğrulama Planı” na gore belli aralıklarla görevlendirilen Iç Doğrulayıcılar tarafından yine aynı liste kullanılarak performans devamlılığı için kontrol edilir. Doğrulama sonuçları  “ Sınav Yeri Kontrol Listesi” ne yazılır ve  Kalite Yönetim Temsilcisi’ ne sunulur.

Sınav yapılacak alanın çalışma alanından izole edilmiş olmasına dikkat edilmektedir. Adayın mümkün olduğunca çalışma ortamından yalıtılmasına özen gösterilmektedir. Diğer çalışanların ilgili alana girişi yasaklanmaktadır. Adaylar kendi ve çevre güvenliğini tehdit eden hareketlerde bulunurlarsa sınav koşulsuz iptal edilecektir. Sınav alanında herkesin İSG kurallarına uyması zorunludur. Tüm bunlar için işaret levhası kullanımı sağlanmaktadır.

Sınav Yeri sınavdan 2 gün öncesine kadar Gözetmen tarafından sınav öncesinde ise Değerlendirici tarafından  kontrol edilir ve uygunsuzluk varsa kayıt altına alınır ve sınavdan önce giderilir. Sınavdan önce giderilemeyecek uygunsuzluk var ise sınav iptal işlemi için ofis sorumlularına bilgi verilir. Kontrol  şartları aşağıdaki detayları içerir;

  • Kameranın konumu, (Mesleki Yeterlilik Kurumu Teori ve Performans Sınavlar için Kamera Kayıt Rehberi’ ne uygun olarak)
  • Kamera kaydının kesilmemesi için gerekli yedek teçhizatın kullanıma hazırlık kontrolü,
  • Makine ve cihazların durumu,
  • Sınavda kullanılacak ekipmanların kalibrasyonları,
  • Sınavda kullanılacak malzemeler,
  • İş Güvenliği tedbirleri,
    • Aydınlatma uygunluğu,
    • Havalandırma uygunluğu,
    • Gürültü durumu,
    • İşaret levhası kullanımı,
    • Sınav alanının tehlikelerden izole edilmesi
    • Engelli adaylar için eşitlik sağlayıcı güvenli düzenlemeler

Bu kontroller “Sınav Yeri Kontrol Listesi” ne kayıt edilir. Herhangi bir eksiklik olması durumunda ÜSTAT yetkililerine bilgi verilir. Sınav saatine kadar eksikliğin giderilmemesi durumunda sınavı iptal eder ve konuya ilişkin uygunsuzluk formunu doldurur.

Uygunsuzluk iki tipte olabilir;

  • Hemen giderilebilir uygunsuzluklar
    1. Kameranın konumu yanlış ise uygun şartlarda düzeltilir,
    2. Makine ve cihazların durumu kullanıma uygun olarak düzeltilir,
    3. İş güvenliği tedbirleri alınmamış ise alınması sağlanır
  • Hemen giderilemez uygunsuzluklar
    1. Kamera kırık ya da bozuk olabilir, yedek bir kamera mevcut bulunmalıdır.
    2. Sınavda kullanılacak cihazların kalibrasyonları uygun değil ise, uygun olanlar ile değiştirilmelidir,
    3. İş güvenliği tedbirleri yetersiz ve hemen düzeltilemiyor olabilir. İşlem başlatılır.

Hemen giderilemeyecek tedbirler mevcut ise, sınav yapılmaz ve hemen işlem başlatılarak kalite yönetim temsilcisi ile Belgelendirme Müdürü haberdar edilir.

4.1.2 Sınav

4.1.2.1 Mesleki Yeterlilik Portalı İşlemleri

MYK Portalında olması gereken bilgiler aşağıdaki gibidir;

Sınav Değerlendiricileri Yönetimi:

MYK Portalı’ nda tanımlanan değerlendiriciler için MYK yetkilileri tarafından onay verilir, onay alınmayan değerlendirici asla sınav değerlendirmelerinde çalıştırılamaz. Sınav programları için bildirilen değerlendiriciler için Portalda virgül kullanımı ile yükleme yapılabilmektedir.

Sınav Merkezi İşlemleri:

MYK Portalı’ nda her yeni sınav merkezi tanımlanmalıdır. Her tanımlama için sınav merkezi ID’ si otomatik olarak belirlenir. Tanımlanan Sınav Merkezleri için MYK yetkilileri tarafından onay verilir, onay alınmayan değerlendirici asla sınav değerlendirmelerinde çalıştırılamaz.

Sınav Programı Düzenleme ve aday bildirimi:

Her birim için hazırlanan sınav programları 2 gün öncesinden MYK Portalı’ na yüklenmektedir. Oluşacak mücbir sebeplerden kaynaklanan değişiklikler MYK ‘nın izin verdiği ölçüde son güne kadar yapılabilmektedir.

Adaylara ait bilgilerin işlenmesi nüfus cüzdanı bilgilerine göre yapılmaktadır. Nüfus cüzdanlarında olabilecek değişiklikler internet üzerinden izlenerek bilgilerin işlenmesi sağlanmaktadır.

Sınav sonuç bildirimi, Belge talebi-takibi:

Sınav sonuç bildirimi ve belge işlemleri MYK’ da yapıldığında belge için numara otomatik olarak atanmaktadır.

Devlet teşvik talebi ve AB Hibe Talebi işlemleri:

Teşviklerden sadece sınavlarda başarılı olan adaylar yararlanabilmektedir. Adayın teşvikten yararlanma isteği başvuru formu ile teyit edilir ve MYK Portalında ‘aday teşvikten yararlanacak’ alanı işaretlenir.Teşvikten bir kişi sadece bir kere yararlanabilmektedir. Teşvikten yararlanan kişilerden belge masrafı istenmez. Adaylardan alınan IBAN numarası bilgisi MYK Portal’ ına yüklenmektedir. Teşvikten faydalanmaya hak kazanan adayın hesabına direk devlet tarafından ödeme yapılmaktadır.

Sınav Ücretleri:

Sınav ücretleri hem web sitesinde hem de MYK Portalı’ nda yayınlanmak zorundadır. Yayınlanan ücretlerden fazla ücret talep edilemez. Yayınlanan listede indirim düzey ve şekilleri belirlenmektedir. Toplu anlaşmalar ile indirimler yapılabilmektedir. Her birim için ayrı fiyatlandırma yapılır. Belge masraf karşılığı adaylardan tek seferde alınabilmektedir.

Yukarıda başlıklar halinde sıralanan tüm işlemler MYK Sınav ve Belgelendirme İşlemleri MYK Web Portalı (MYK Portalı olarak anılacaktır) kullanım klavuzundaki işlem sırasında yapılmaktadır.

Teorik ve Performans olmak üzere iki çeşit sınav yapılmaktadır. Teorik sınavlar ulusal yeterliliklerde bahsedilen birimler bazında ayrı ayrı yapılmaktadır. Her birim aynı gün içinde yapılabileceği gibi, farklı zaman dilimlerde de planlanabilir. Her sınav MYK Portalına yüklenir ve portalda belirtilen sınav merkezinde ve belirtilen adaylar, sınav görevlileri ile gerçekleştirilir. Her sınav için belirlenen birimler ayrı başlıklar altına MYK Portalı’ na yüklenmek zorundadır.

Sınav merkezinde aynı gün aynı anda, farklı içeriklerde sınavlar yapılabilir, bu planlamada dikkat edilecek husus, adayların birbirlerinden olumsuz etkilenecekleri bir ortamın olmadığından emin olmaktır. Farklı akreditasyonlarda aynı ortamda yapılacak sınavlar “Tarafsızlık Risk Analizi” ile değerlendirilmiştir. Sınav sorularının çalınma ihtimali değerlendirilmiş ve “Sınav Dokümanı” nda sınav kuralları başlığında ele alınmıştır.

Sınav öncesinde, esnasında ve sonrasında Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından planlanan habersiz denetimler ile karşılaşan sınav görevlisi yetkililere istediği evrakları sunmak ve yetkililerin sordukları konularda yardımcı olmakla yükümlüdür.

4.1.3 Sınavların Uygulanması

Sınav Öncesi Hazırlık ve Kontroller:

Sınav yeri kontrolü (bkz.4.1) ile başlayan sınav öncesi hazırlıklar teorik, mülakat-YSS  (varsa) ve performans sınav olmak üzere üçe ayrılır. Her sınavdan 1 gün önce karar verici, iç doğrulayıcı(varsa) ve Değerlendirici’ ye sınavdaki kişiler “Sınav Katılım Tutanağı” ile mail yoluyla bildirilir ve Sınav Görevlilerinin tarafsızlığına etki edecek bir durumun olup olmadığının teyidinin mail yoluyla bildirmesi beklenir.

Sınav zarfı Belgelendirme Müdürü tarafından dikkatlice hazırlanır; zarf içerisinde gizliliğe haiz olan dokümanlar bulundurulur. Zarf içinde ve dışında teslim edilen form ve dokümanlar materyal teslim formuna işaretlenir. Zarfın kontrolü Belgelendirme müdürü tarafından yapılarak zarf kapatılır. ÜSTAT kaşesi ve Belgelendirme Müdürü onayı ile kapatılır. Güncel duruma uygun olarak sınav zarfı kargo ile gönderilebileceği gibi, üstat personelleri tarafından elden teslim edilebilir. Sınav zarfını teslimat şekli ve teslim eden/teslim alan kişiler Materyal Teslim Formu doldurularak zarfı alırlar.

Sınav öncesi diğer hazırlıklar aşağıdaki şekildedir;

  • Teorik Sınav;
    • Teorik Sınav Kitapçığı ilgili Ulusal Yeterliliği karşılayacak şekilde hazırlanır.
    • Engelli aday varlığı kontrol edilir, var ise eşitlik sağlayıcı yöntemler kontrol edilir,
    • Sınav zarfı uygun olarak hazırlanır;
      • Sınav Katılım Tutanağı
      • Teorik Sınav Kitapçığı
      • Teorik Sınav Cevap Anahtarı (Adayın doldurması için boş olacak şekilde)
      • Boş Zarf
    • Sınav zarfı ile birlikte “Sınav Yeri Kontrol Listesi”, “Teorik Sınav Konuşma Metni” ve “Sınav Alanı Bilgileri” , “Müşteri Şikayetleri ve itiraz İnceleme Formu”, “Materyal Teslim Formu”, “Uygunsuzluk Formu” ve ilgili alanda kullanılacak İSG tabelaları Gözetmene ve gerektiğinde Değerlendiriciye teslim edilmektedir.
    • Sınav görevlisi sınav ID numarasını kameranın çekim alanında sözlü belirtilir,
    • Sınava giren adayların kimlik kontrolü yapılır,
    • Sınava giren adaylara yapılan ikazlara uymaları yönünde bilgi sağlar,
    • Sınav kuralları hakkında adaylara bilgilendirmeler yapılır, Sınav Kuralları her “Sınav Zarfı” nda yer almaktadır.
    • Sınav yeri hakkında acil durum bilgilendirmesi yapılır.( Acil çıkış ve toplanma alanının gösterilmesi, yangın söndürme tüpü ve ilk yardım çantasının yerinin gösterilmesi)

  • Performans Sınavı;
    • Engelli aday varlığı kontrol edilir, var ise eşitlik sağlayıcı yöntemler kontrol edilir,
    • Sınav zarfı uygun olarak hazırlanır;
      • Sınav Katılım Tutanağı
      • Performans Sınavı Değerlendirme Listeleri
      • Sınav Uygulama Projesi
      • Boş Zarf
      • Çelik Kaynakçısı için ilgili standartlara göre hazırlanan Sınav Numunesi Muayene Formu
    • Sınav zarfı ile birlikte “Sınav Yeri Kontrol Listesi”, “Performans Sınav Konuşma Metni” ve “Sınav Alanı Bilgileri” , “Müşteri Şikayetleri ve itiraz İnceleme Formu”, “Materyal Teslim Formu”, “Uygunsuzluk Formu” ve ilgili alanda kullanılacak İSG tabelaları Gözetmene ve gerektiğinde Değerlendiriciye teslim edilmektedir.
    • Sınava giren adayların kimlik kontrolü yapılır,
    • Sınava giren adaylara yapılan ikazlara uymaları yönünde bilgi sağlar,
    • Sınav görevlisi sınav ID numarasını kameranın çekim alanında sözlü belirtilir,
    • Her adayın kamera önünde aşağıdaki detayları sözlü olarak bildirmesi sağlanır;
      • Adı Soyadı
      • Sınav ID’ si
    • Sınavda kullanılacak ekipman ve cihazların yeri ve konumu tekrar gözden geçirilir,
    • Sınav yeri hakkında acil durum bilgilendirmesi yapılır.( Acil çıkış ve toplanma alanının gösterilmesi, yangın söndürme tüpü ve ilk yardım çantasının yerinin gösterilmesi)
    • Sınav kuralları hakkında adaylara bilgilendirmeler yapılır.

  • Mülakat- Yapılandırılmış Sözlü Sınavı;
    • Engelli aday varlığı kontrol edilir, var ise eşitlik sağlayıcı yöntemler kontrol edilir,
    • Sınav zarfı uygun olarak hazırlanır;
      • Sınav Katılım Tutanağı
      • Mülakat/YSS Sınavı Değerlendirme Listeleri
      • İlgili yeterliliğin varsa projesi
    • Sınav zarfı ile birlikte “Sınav Yeri Kontrol Listesi”, “Performans Sınav Konuşma Metni” ve “Sınav Alanı Bilgileri”, “Müşteri Şikayetleri ve itiraz İnceleme Formu”, “Materyal Teslim formu”, “Uygunsuzluk Formu” ve ilgili alanda kullanılacak İSG tabelaları Gözetmene ve gerektiğinde Değerlendiriciye teslim edilmektedir.
    • Sınava giren adayların kimlik kontrolü yapılır,
    • Sınava giren adaylara yapılan ikazlara uymaları yönünde bilgi sağlanır.
    • Sınav görevlisi sınav ID numarasını kameranın çekim alanında sözlü belirtilir.
    • Her adayın kamera önünde aşağıdaki detayları sözlü olarak bildirmesi sağlanır;
      • Adı Soyadı
      • Sınav ID’ si
    • Sınavda kullanılacak ekipman ve cihazların yeri ve konumu tekrar gözden geçirilir,
    • Sınav yeri hakkında acil durum bilgilendirmesi yapılır.( Acil çıkış ve toplanma alanının gösterilmesi, yangın söndürme tüpü ve ilk yardım çantasının yerinin gösterilmesi)
    • Sınav kuralları hakkında adaylara bilgilendirmeler yapılır.

Tüm sınav öncesi hazırlıklar yapılırken çıkan uygunsuzluklar muhakkak kayıt edilir. Kontrol uygun değil ise adaylar sınava alınmaz. Durum kayıt altına alınır.

Adayların yeleklerinde numaralandırma yapılır. Değerlendiricilerin ve Sınav Görevlilerinin yeleklerinde ad/soyad bilgileri ile tanımlayıcı yazı bulunmaktadır.

Sınav Esnasında Yapılacaklar;

Değerlendiriciler sınav esnasında ilgili sınav talimatına uygun olarak hareket eder. Yapacakları kısaca aşağıdaki gibidir;

Genel Kurallar;

  • Kendilerine verilen açılış metinlerindeki yolu izlemek zorundadırlar.
  • Sınav süresince kendisinin ve adayın kamera olduğundan emin olur, Kamera görüntüsünde görüş açısını kapatacak pozisyonda durulmamasını sağlar, “Kamera Talimatı” na uygun hareket eder.
  • USTAT Dokümanlarını eksiksiz teslim eder,
  • USTAT dokümanlarında onaylaması gereken alanları onaylar,
  • USTAT dokümanlarında adayların onaylaması gereken alanları onaylatır,
  • Sınav esnasında oluşan olumsuz durumlar ilgili forma yazılır(Kontrol listesi, sınav katılım formu, uygunsuzluk formu).
  • Sınav esnasında aday tarafından alınan şikayet veya itiraz “Müşteri Şikayetleri ve itiraz İnceleme Formu” doldurtularak imzalatılır.

  • Teorik Sınav Esnasında yapılacaklar, Değerlendirici Sınav Konuşma Metnini okuyup aşağıdakilere dikkat eder;
    • Adayları kontrol eder ve adaletli bir sınav olmasını sağlar,
    • Adayların hileli tavırlarını uyarır ve gerekirse, sınavı durdurur,
    • Sınav sorularının sınav salonu dışarısına çıkarılmadığından emin olur,
    • Cevap kağıtlarında ilgili birim kodlarının işaretlendiğini kontrol eder,

  • Performans Sınavı Esnasında yapılacaklar, Değerlendirici Sınav Konuşma Metnini okuyup aşağıdakilere dikkat eder;
    • Sınav Görevlileri Çelik Kaynakçısı için ilgili standartlara göre hazırlanan Sınav Numunesi Muayene Formu’ nu doldurur.
    • Adayların iş güvenliği kurallarına uygun hareket ettiğini kontrol eder,
    • İş güvenliğine uygun hareket edilmediğinde uyarır,
    • Acil durumlarda müdahale ve yönlendirmede bulunur,
    • Sınav esnasında aday yaptığı şikayetleri kayıt altına alır,
    • Sınavın güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlar,
    • Sınav materyallerinin performans alanı dışına çıkarılmadığından emin olur,
    • Performans sınavı dokümanlarında sınav birim kodu, ID numarası gibi önemli verilerin işlendiğinden emin olur.
    • Değerlendirici mümkün mertebe aday ile sözlü mülakata geçmez, geçmesi gerekir ise, Performans Sınavı Soru Listesine uygun olarak soru sorar, soru listesinin dışına çıkamaz.

  • Mülakat-YSS Sınavı Esnasında yapılacaklar, Değerlendirici Sınav Konuşma Metnini okuyup aşağıdakilere dikkat eder;
    • Adayları kontrol eder ve adaletli bir sınav olmasını sağlar,
    • Adayların hileli tavırlarını uyarır ve gerekirse, sınavı durdurur,
    • Sınav sorularının sınav salonu dışarısına çıkarılmadığından emin olur,
    • Cevap kağıtlarında ilgili birim kodlarının işaretlendiğini kontrol eder,
    • Değerlendirici Mülakat-YSS Sınavı Soru Listesine uygun olarak soru sorar, soru listesinin dışına çıkamaz.

Sınav Sonrasında Yapılacaklar;

Sınav bitiminde Değerlendirici adayların imzaladığı evrakların kontrolünü yapar. Eksik evrak yok ise adayların mekandan ayrılmasına izin verir.  

  • Sınav dokümanlarını uygun şekilde düzenler, sınav zarfı içinde Değerlendirici’ nin kullanması için hazırlanmış olan boş zarfa koyar, zarfı kapatıp Materyal Teslim Formunu imzalayarak gizliliği korunacak şekilde taşınmasını sağlar,
  • Kamera kayıtları kontrol edilir ve görüntü kayıtları dahil tüm dokümanları ÜSTAT personeline teslim eder.

Sınav dosyası hazırlanır, dosya kontrolleri “Sınav Dosyası Kontrol Listesi” na göre yapılır ve ilgili form sınav dosyası kapak sayfasına yerleştirilir. Dosyada minimum olması gerekenler aşağıdaki gibidir;

  • “Sınav Katılım Formu”
  • “Aday Sınava Giriş Belgesi”
  • “Belge Kullanım ve Gizlilik Sözleşmesi”
  • “Sınav Alanı Bilgileri”
  • “Sınav Dokümanları (Teorik/Performans)”
  • “Sınav Yeri Kontrol Formu”

Eksiklik tespit edildiğinde gerekli çalışmalar yürütülür. Tespit edilen eksiklik major bir uygunsuzluğa sebebiyet veriyor ise Belgelendirme Müdürü ve Kalite Yönetim Temsilcisi ile irtibata geçilir.

4.2 Sınav Değerlendirme

Sınavlar ulusal yeterliliklerde bahsi geçen birimlerden oluşur. Bu Birimler zorunlu (A Grubu yeterlilik birimleri) ve seçmeli (teknik) birimlerden (B Grubu yeterlilik birimleri) oluşmaktadır. Yeterlilik Belgesi (Ustalık Belgesi) alınabilmesi için her ulusal yeterlilikte yer alan şartlar gözetilmiştir.

Seçmeli ve zorunlu birimlere ait sınavların değerlendirilmesi farklı şekilde gerçekleşmektedir.

Tüm sınavların sonuç değerlendirmeleri görevlendirilen Karar Vericiler tarafından, “Belge Karar Formu” kullanılarak değerlendirilir. Karar Verici değerlendirmeler esnasında, tatmin olamadığı, şüpheye düştüğü alanlar için sınav videolarına bakmak isteyebilir. Sınav videosunu baştan sona inceleyebileceği gibi, kısım kısım incelemek isteyebilir. Karar Verici sınav dosyasında karar alırken videoları izlemek zorunda değildir.

Sınav değerlendirmeleri ulusal yeterlilik şartlarına istinaden zorunlu ve seçmeli birimler olmak kaydı ile ayrı şekilde incelenebileceği gibi, tek dosya halinde Karar Verici onayına sunulabilir.

Değerlendiriciler doldurdukları dokümanlarda aşağıdakilere dikkat ederler;

- Kararlama yapamazlar. Yanlış bir puanlama yapıldı ise, üzerinde tek çizgi çekilerek paraf atılır.

- Yazı üzerini kapatıcı metaryal kullanamazlar (Tipex vb.)

- Kendilerine düşen imza alanlarını kati surette onaylarlar.

- Adaylardan alınması gereken imzaları kontrol ederler.

- Yazının ve puanlamanın okunabilir şekilde yazılmasına dikkat ederler.

4.2.1 Teorik Sınavların Değerlendirilmesi

Teorik sınav soru sayıları, sınav süreleri ve nitelikleri “ulusal yeterliliklerde belirlenmiştir. Adaylar sınava girdiklerinde doğru yanıt vermek koşulu ile sınavın genelinden % X başarı göstermek zorundadır. ‘X’ ulusal yeterliliklerde ve “Sınav Kitapçıkları” nda verilmektedir.

Teorik sınavların değerlendirmeleri aşağıdaki şekilde yapılmaktadır;

- Elektrik, Kaynak ve İnşaat alanlarında teorik sınav değerlendirmeleri USTAT Merkez ofisinde Operasyon sorumluları tarafından yapılmakta ve sınav karar dosyasına koyulmaktadır.

Karar Vericiye dosya karar için sunulmadan once aşağıdaki kontroller yapılır;

  • Teorik sınav puanının doğruluğu,
    • Hesaplanan puan yüksek, adayın aldığı puan daha az ise, geçme notunu etkileyip etkilemediğine bakılır, kritik bir alanda değil ise, paraflanarak düzeltirilir. Kritik alanda ise, Karar Verici’ nin yorumu için not alınır.
    • Hesaplanan puan düşük, adayın aldığı puan yüksek ise, paraf ile düzeltilir.
    • Karalama var ise, puan verilmez.
    • Çift cevap yazılmış sorular puanlanmaya dahil edilmez.
    • Bu durum içerisinde çok fazla şaibeli durum var ise (Soruların %20) sınav iptal edilir.
  • Yanlış sorular doğru yanıtları götürmezler,
  • Soruların cevaplarının değiştirilip değiştirilmediği,

Vb. Detaylar kontrol edilir.

Sınav sonucu on gün içerisinde adaya, mail, telefon ve/veya internet üzerinden duyurulmaktadır.

4.2.2 Performans Sınavların Değerlendirilmesi

Adaylar sınava girdiklerinde ulusal yeterliliklerde bahsi geçen varsa kritik adımlardan başarılı performans göstermek koşulu ile sınavın genelinden % X başarı göstermek zorundadır. ‘X’ ulusal yeterliliklerde ve “Performans Sınavı Değerlendirme Listeleri” nde verilmektedir. Tüm teknik birimler için performans sınavları, “Performans Sınavı Kontrol Listeleri” ile kayıt altına alınmaktadır.

“Performans Sınavı Değerlendirme Listeleri”’ nde bazı değerlendirme adımlarının değerlendirilmesi için Değerlendirici’ nin sınav sonuna kadar beklemesi gerekmektedir. (Örnek; Kişisel Koruyucu Ekipman kullanımı, sınav başında aday kullanıp sınav devam ederken, kullanması gereken yerde kullanmayı ihmal edebilir.) Sınav sonuna kadar ilgili adım, bir tam manası ile gerçekleştirilemedi ise, ve kritik adım ise, aday sınavdan başarısız olur. Bu durum sınav esnasında değil, sınav dosyası Karar verici kontrolünde iken farkedilir ise, sınav iptal olur.

Sınav değerlendirme sonuçları operasyon sorumluları tarafından kontrol edildikten sonra, karar dosyası hazırlanarak Karar Verici’ nin kararı ile değerlendirme sonuçlandırılır.

4.2.3 Mülakat-YSS Sınavların Değerlendirilmesi

Adaylar sınava girdiklerinde mülakat-YSS sınavında başarılı performans göstermek koşulu ile sınavın genelinden % X başarı göstermek zorundadır. ‘X’ ulusal yeterliliklerde ve “Mülakat-YSS Sınavı Değerlendirme Listeleri” nde verilmektedir.

Sınav değerlendirme sonuçları operasyon sorumluları tarafından kontrol edildikten sonra, karar dosyası hazırlanarak Karar Verici’ nin kararı ile değerlendirme sonuçlandırılır.

4.3 Sınav Sorularının ve Sınavların Hazırlanması

Sınav soruları için ÜSTAT bünyesinde her birim için soru bankaları oluşturulmaktadır. Soru hazırlanacak ulusal yeterlilikteki birim konusunda teknik yeterliliğe sahip iç veya dış uzmanlardan görevlendirilen kişiler tarafından hazırlanır veya konu üzerinde uzman kuruluşlardan yardım alınır.

Soru hazırlığında özellikle dikkat edilmesi gereken noktalar;

- Olumsuzu soran sorular olmamasına,

- Diğer cevaplarından aykırı olacak şekilde, cevabın diğerlerinden uzun olmamasına,

- Kısa ve anlaşılır nitelikte sorular olmasına,

Dikkat edilir.

Hazırlanan sorular Program Komitesi onayına sunulur. Komite içerisinde var olan ve soru hazırlama da görevlendirilmiş kişiler var ise, bu kişiler soruların onaylanmasında çekimser davranırlar. Komite tarafından değerlendirilen sorular komite onayı ile “Soru Bankası” na dahil edilir.

Satın alınan sorularda dahil tüm hakları ÜSTAT’ a ait olacak şekilde düzenlemelere yapılır ve bu düzenlemelere dikkat edilir.

ÜSTAT’ a ait soru bankaları aşağıdaki sebeplerden dolayı zengin tutulmaya çalışılmaktadır;

  • Sınav sorularının zorluğu
  • Yetersiz sorular
  • Yanlış sorular

Hazırlanan soru bankalarının son hali MYK’ ya kapalı zarf içerisinde bildirilir. Bildirilmeyen sorular sınavlarda kullanılamaz. Soru Bankaları, sınavlar ile ilgili herhangi bir şikayet olmadığı sürece MYK arşivinde kapalı zarfta saklanmaktadır.

Oluşturulan soru havuzundaki toplam soru sayısı ulusal yeterliliğin her bir birimi için ilgili birimde belirtilen asgari sınav soru sayısının 3 katıdır. Art arda yapılacak 3 sınavın tamamında oluşturulacak kitapçıklar arasında %20’nin üzerinde benzerlik olmayacak şekilde soru seçilir ve her kitapçık ulusal yeterlilik birimindeki her başarım ölçütünü ölçecek şekilde oluşturulur. Kullanılan soru bankası yazılımı sorular ve kitapçıklarla ilgili sınav başına veya genel raporlama yapma niteliğine haizdir.

Her sınav hazırlığında onaylanmış “Soru Bankaları” kullanılır ve ilgili ulusal yeterlilikte belirlenen oranlarda sınavlarda soruların olmasına dikkat edilir. Soru Bankaları, yeni soruların dahil edilmesi ile revize edilir. Hazırlanan sınavlar “Sınav Dokümanı” na aktarılır. Sınav dokümanları ilgili yeterlilik grubunda bahsi geçen birimlerin hepsinden en az bir soru içerecek şekilde hazırlanmalıdır.

4.4 Sınav Süreleri

Sınav süreleri Program Komitesi’ nde görüşülen sınav senaryolarına istinaden belirlenir. Sınav senaryoları, sınav sürelerinin kısaltılması ve değerlendirilmesi üzerine hazırlanır. Karar verilen sınav süresinin ne zaman başlayacağı, biteceği, varsa ara molaları gibi detaylar “Sınav Dokümanları” nda yer alır.

4.5 Online Sınavlar

Bu madde özellikle boş bırakılmıştır.

4.6 Sınav Yöntemlerinin Genel Değerlendirilmesi

4.6.1 Sınavların Adil Olma Açısından Değerlendirilmesi

Sınav sırasında, sınavı yapan personelin sınava giren adaylar karşısında adil olması gerekmektedir. Adil olma seviyesi Program Komitesi tarafından iki şekilde değerlendirilir. Birincisi, sınav sırasında gözlem yaparak değerlendirme; ikincisi yapılan sınavların kayıtların üzerinden değerlendirme. Bu değerlendirmeler minimum yılda 1 kez gerçekleştirilmelidir.

Adil olma seviyesi kapsamında yapılan değerlendirmeler aşağıdaki kriterlere göre gerçekleştirilir. Sonucun olumlu sayılabilmesi için kriterler ilgili sınav talimatları ve bu prosedürün madde 4.2.1 ve madde 4.2.2 içerisinde kuralları verilmiştir. Uygunsuzluk tespit edilen kriterler ile ilgili, sınavı yapan personel bazında “Uygun Olmayan Hizmet sunumu Prosedürü” ne göre uygunsuzluk işlemi ve/veya “Düzeltici ve Önleyici Faaliyet Prosedürü” ne göre Düzeltici ve Önleyici Faaliyet başlatılır.

Adil olma açısından değerlendirme aşamasında aşağıdaki detaylar dikkate alınmalıdır;

Performans Sınav;

  • Performans Sınav öncesinde ortamın uygunluğu ve makine ekipmanların yeterliliği kontrol edilir. Gerekirse bakım kayıtları incelenebilir veya işlem öncesinde performansları takip edilebilir.
  • Sınavda kullanılacak malzemelerin uygunluğuna bakılmalıdır. Malzemeler tüm adaylar için aynı özelliklerde olmalıdır.
  • Adaylara verilen sınav süreler aynı olmalıdır.
  • Tekrar işlem gerektiren koşullar standart veya kodlarda tanımlanan şekilde olmalıdır.
  • Standartta veya kodda verilen kabul kriterleri tüm adaylara eşit düzeyde uygulanmalıdır.

Teorik Sınav;

  • Teorik sınavdlara benzer veya aynı ağırlıkta sorular sorulmalıdır.
  • Sınav sırasında sorulan sorular için tüm adaylara eşit ölçüde açıklama yaparak yardımcı olunmalıdır.
  • Adaylara verilen sınav süreler aynı olmalıdır.

4.6.2 Geçerlilik ve Güvenilirlik Performansının Değerlendirilmesi

Sınavların geçerlilik ve güvenilirlik açısından değerlendirilmesi 2 bölümde gerçekleştirilir. Birincisi sınav yöntemlerinin genel değerlendirilmesi, ikincisi yapılan sınavlar üzerinden değerlendirme.

4.6.2.1 Sınavların Genel Performansının Değerlendirilmesi

Sınav yöntemlerinin genel performans değerlendirilmesi yapılırken her belgelendirme kapsamı için ayrı değerlendirme yapılır. Sınavların genel performans değerlendirmesi yılda en az bir kez Program Komitesi tarafından gerçekleştirilir.

Değerlendirme yapılırken minimum aşağıdaki kıstaslar değerlendirilir:

  • Sınavların içeriğinin ana hatları
  • Soru tipleri
  • Soruların kavranma seviyesi
  • Her konudaki soruların sayısı
  • Sınav süreleri
  • Kabul seviyesi notu
  • Sınav notu verme metotları

Yukarıda belirtilen kıstaslar Program Komitesi tarafından incelenerek, genel sınav yapma sistemi gözden geçirilir ve sınavların geçerlilik ve güvenilirliği değerlendirilir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda tespit edilen eksiklikler/uygunsuzluklar olur ise bu konu ile ilgili “Düzeltici ve Önleyici Faaliyet Formu” ile DÖF başlatılır ve bu eksiklikler/uygunsuzluklar giderilecek şekilde gerekli önlemler alınır. Bu doğrultuda Belgelendirme Prosesi dokümanları revize edilerek, Program Komitesi tarafından onaylanır ve Kalite Yönetim temsilcisi tarafından yayınlanır.

Yapılan sınav uygulamaları değerlendirilirken; sınavı yapan personel tarafından yapılan işlemlerin ve değerlendirmeyi yapan personel tarafından düzenlenen sertifikanın ilgili standart ve koda uygunluğu kontrol edilir ve sonuç sınavın geçerliliği ve güvenilirliği ile ilişkilendirilir. Uygunsuzluk tespit edilen kriterler ile ilgili, sınavı yapan personel bazında DÖF başlatılır.

4.6.3 Mesleki Yeterlilik Süreçlerin için Değerlendirmeler

Bahsi geçen değerlendirmeler MYK süreçlerinde “İç Doğrulama Prosedürü” ne uygun olarak görevlendirilen İç Doğrulayıcılar ile gerçekleştirilir. Değerlendirmeler aşamasında hazırlanan kontrol listeleri kullanılır.

5. İLGİLİ DOKÜMANLAR

PR.04                                    Uygun Olmayan Hizmet Sunumu Prosedürü

PR.03                                    Düzeltici ve Önleyici Faaliyet Prosedürü

PR.11                                    İç Doğrulama Prosedürü

TL.06                                     Sınava Girecek Adaya Bilgilendirme Talimatı

TL.07                                     Kamera Talimatı

TL.11                                    Teorik Sınav Talimatı

TL.12                                    Performans Sınav Talimatı

TL.13                                     Mülakat-YSS Sınav Talimatı

DD.30(Teorik)                   Teorik Sınav Konuşma Metni

DD.30(Performans)        Performans Sınav Konuşma Metni

DD.30(Mülakat)               Mülakat (Sözlü) Sınav Konuşma Metni

DD.08                                   Belge Kullanımı ve Gizlilik Sözleşmesi

DD.05                                   Tarafsızlık Risk Analizi

DD.12                                   Soru Bankası (Kaynak)

DD.13                                   Soru Bankası (İnşaat)

DD.14                                   Soru Bankası (Elektrik)

DD.25                                   Sınav yeri Teknik Şartnamesi (Kaynak)

DD.26                                   Sınav yeri Teknik Şartnamesi (İnşaat)

DD.27                                   Sınav yeri Teknik Şartnamesi (Elektrik)

LS.08                                     Düzeltici ve Önleyici Faaliyet Takip Listesi

LS.09                                     (Elektrik) Belge Ücret Listesi

LS.09                                     (İnşaat) Belge Ücret Listesi

LS.09                                     (Kaynak) Belge Ücret Listesi

LS.11                                     (Elektrik) Performans Sınavı Değerlendirme Listeleri (Sınav Dokümanı)

LS.12                                     (Kaynak) Performans Sınavı Değerlendirme Listeleri (Sınav Dokümanı)

LS.13                                     (İnşaat) Mülakat Sınavı Değerlendirme Listesi (Sınav Dokümanı)

LS.14                                     (İnşaat) Performans Sınavı Değerlendirme Listeleri (Sınav Dokümanı)

LS.17                                     Sınav Yeri Kontrol Listesi

LS.19                                     Sınav Kontrol Listesi

FR.04                                    (Elektrik) Sınav Başvuru Formu

FR.04                                    (İnşaat) Sınav Başvuru Formu

FR.04                                    (Kaynak) Sınav Başvuru Formu

FR.06                                    Düzeltici ve Önleyici Faaliyet Formu

FR.07                                    Müşteri Şikayetleri ve İtiraz İnceleme Formu

FR.12                                    (Teorik) Sınav Alanı Bilgileri

FR.12                                    (Performans) Sınav Alanı Bilgileri

FR.12                                    (Mülakat) Sınav Alanı Bilgileri

FR.13                                    Sınav Katılım Tutanak Formu

FR.17                                    Sınav Kitapçık Formu (Sınav Dokümanı)

FR.16                                    Cevap Kağıdı Formu (Sınav Dokümanı)

FR.19                                    Sınav Giriş Belgesi

FR.21                                    Belge Karar Formu

Copyright © 2018 | ÜSTAT | Tüm Hakları Saklıdır.